Regeneracja pił taśmowych – kiedy warto przeprowadzić serwis?

Piła taśmowa, jak każdy element tnący, ulega stopniowemu zużyciu. Wraz z upływem czasu jej zęby ulegają deformacji, która prowadzi do charakterystycznego piszczenia oraz przegrzewania narzędzia. Nadmiernie wyeksploatowana piła może również wpłynąć na jakość cięcia oraz wygląd przycinanych krawędzi. Nasuwa się zatem pytanie, kiedy i jak często serwisować piłę taśmową. W artykule spróbujemy na nie odpowiedzieć.

Piły szerokotaśmowe i wąskotaśmowe – różnice w eksploatacji

Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje pił taśmowych, które są wykorzystywane podczas cięcia drewna. Każdy z tych rodzajów różni się budową, charakterystyką pracy, ale też metodą przeprowadzenia regeneracji.

Piły szerokotaśmowe

To narzędzia tnące, które są sztywne i grubsze. Specyficzna konstrukcja tych taśm wymusza zastosowanie precyzyjnych technik regeneracji, aczkolwiek w ich przypadku proces ten wykonuje się relatywnie rzadko (w porównaniu do pił wąskich). Regeneracja pił taśmowych szerokich wymaga dokładnego ustawienia kąta i kątownika, a rozwarcie krawędzi tnącej musi być równe, gdyż w przeciwnym razie może wpłynąć na tor i sposób przeprowadzenia cięcia.

Piły wąskotaśmowe

To narzędzia tnące, które są cieńsze, a co za tym idzie – bardziej elastyczne. W ich przypadku regeneracja musi odbywać się częściej, ale można ją wykonać z zastosowaniem zautomatyzowanych urządzeń ostrzących, które przyspieszają pracę i obniżają jej koszty. To samo dotyczy rozwarcia, które nie musi być tak precyzyjne.

Po czym poznać, że piła taśmowa ulega zużyciu?

Doświadczony operator z łatwością pozna, że obsługiwaną przezeń piłę tarczową należy poddać mniej lub bardziej skomplikowanym czynnościom serwisowym. Jakie są oznaki zużycia piły taśmowej?

  1. Spadek jakości cięcia. Zużycie piły łatwo poznać po spadku jakości obróbki tnącej. Jeśli cięcia stają się nierówne, a sama piła zaczyna uciekać i „falować”, to jest to oznaką, że krawędź uległa znaczącemu zużyciu. O konieczności przeprowadzenia regeneracji pił świadczy również to, że w trakcie obróbki elementy drewniane „szarpią się”, a piła nie pracuje równo. Cięta krawędź może również ulec charakterystycznemu przypaleniu, a wraz z nim mogą wystąpić na powierzchni cięcia charakterystyczne zgrubienia.
  2. Zmiany w sposobie pracy maszyny. Do oznak rosnącego tempa zużycia krawędzi tnącej zalicza się również coraz głośniejszą pracę maszyny (występuje charakterystyczny pisk), której mogą towarzyszyć coraz silniejsze wibracje. Alarmującym zjawiskiem jest też opór, który pojawia się przy przesuwaniu materiału. Wszystkie te zjawiska świadczą pośrednio tym, że maszyna stopniowo zużywa coraz więcej energii.
  3. Stan techniczny zębów oraz taśmy. O tym, że piła jest zużyta, świadczy również jej stan. Jeśli zęby są stępione i pojawiają się na nich charakterystyczne wykruszenia, pęknięcia lub nawet złamania, to piłę należy jak najszybciej poddać serwisowi. Problemem są też nierówne rozwarcia zębów, w związku z czym część z nich jest bardziej odgięta niż reszta. Objawem zużycia jest też skrzywienie taśmy, a także pojawiające się na niej przebarwienia świadczące o przypaleniu.
  4. Problemy z prowadzeniem taśmy. Czynności kontrolne i serwisowe należy przeprowadzić również wtedy, gdy piła zaczyna spadać z kół prowadzących i trudno ustawić jej napięcie. Poważnym objawem, który świadczy o konieczności zregenerowania piły, jest też jej ciągłe luzowanie oraz tendencja do „ściągania” na jedną ze stron.

Kiedy należy zregenerować piłę taśmową?

Wystąpienie niektórych z powyższych objawów nie oznacza jeszcze, że piła musi zostać poddana dokładnej regeneracji. Jeśli zauważymy, że krawędzie tnące są jedynie stępione, czynności serwisowe ograniczają się jedynie do naostrzenia krawędzi roboczej piły. Jeśli jednak stępieniu towarzyszą takie objawy jak nierównomierne rozwarcie, ślady przegrzania taśmy oraz szarpanie materiałem w trakcie cięcia, niezbędny jest serwis pił taśmowych.

Jak i kiedy regenerować piłę taśmową? Częstotliwość jej serwisowania zależy przede wszystkim od tempa eksploatacji. Obowiązkiem operatora jest każdorazowe sprawdzanie stanu technicznego piły, tak aby wyeliminować ryzyko jej przypadkowego uszkodzenia w trakcie eksploatacji.

Częstotliwość regeneracji piły taśmowej

W tartakach oraz innych zakładach, w których mamy do czynienia z pracą ciągłą, ostrzenie i inne czynności serwisowe powinny być wykonywane nawet raz w ciągu dnia. Zachowanie odpowiednich parametrów pracy piły jest konieczne, gdyż zużycie krawędzi roboczej może doprowadzić do:

  • wzrostu kosztów eksploatacyjnych pracy piły,
  • obniżenia jakości przycinanych krawędzi,
  • ryzyka pęknięcia, a nawet zerwania piły,
  • skokowego tempa przyrostu zużycia piły,
  • uszkodzenia maszyny tnącej.

Jak widać, stan piły taśmowej (szerokiej i wąskiej) ma istotny wpływ nie tylko na funkcjonowanie samej maszyny, ale też na koszty eksploatacyjne i obniżenie jakości obróbki, co w przypadku działalności profesjonalnej może przełożyć się na określone konsekwencje finansowe. Bieżąca kontrola techniczna, regularne ostrzenie, a także konserwacja i regeneracja, pozwalają obniżyć koszty pracy piły i zapobiec jej dalszym uszkodzeniom.